Lokatorzy będą mieszkać spokojniej!

Od kilku lat często słyszy się o krzywdzącej wobec lokatorów działalności tzw. „czyścicieli kamienic”. Składające się na to psychiczne nękanie lokatorów przez prawnych właścicieli kamienic w wielu polskich miastach jeszcze do niedawna było niemal bezkarne. Niestety właściciele nieruchomości często stosują w swoim okrucieństwie nieetyczne działania. Chcąc uzyskać władze i przewagę nad mieszkaniami utrudniają oni lokatorom korzystanie z zajmowanych mieszkań. Sposobem na to najczęściej jest wyłączanie prądu lub ogrzewania, odcinanie dostępu do wody, dewastowanie budynku, zanieczyszczania oraz niszczenia jego części wspólnych np. poprzez usuwanie drzwi i okien, przeprowadzanie długotrwałych i niepotrzebnych remontów oraz zamykanie pomieszczeń na kłódkę.

Dzięki nowelizacji Kodeksu Karnego od 7 stycznia 2016 r. za utrudnianie korzystania z lokalu grozi kara nawet do 3 lat. Wprowadzono karę za nowy typ przestępstwa - stosowanie wobec kogoś innej przemocy niż bezpośrednia w sposób uporczywy lub "istotnie utrudniający innej osobie korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego". Będzie za to groziło tak jak wspomnieliśmy już wcześniej do trzech lat więzienia. Takie przestępstwo ścigane będzie na wniosek pokrzywdzonego. Ustawodawca ma na myśli zwiększenie dzięki temu ochrony lokatorów nękanych przez osoby chcące przejąć ich mieszkania.

 

Od tej pory wszelkie przejawy nękania lokatorów stanowią występek ścigany na wniosek pokrzywdzonego.

Wprowadzona zmiana tego przepisu znacznie ułatwi pociąganie „czyścicieli kamienic” do odpowiedzialności karnej.

Odpowiedzialność karna za samowolę budowlaną

Rozpoczynając prace budowlane bez uprzedniego dokonania zgłoszenia lub pozwolenia na budowę w większości przypadków może skutkować to wszczęciem postępowania legalizacyjnego.

Można zdawać sobie sprawę, że wynikiem takiego postępowania będzie nałożenie obowiązku opłaty legalizacyjnej,  a nawet nakazanie rozbiórki dopiero co postawionego obiektu budowlanego.

Jednak rzadko kto zdaje sobie sprawę z tego, że realizacja samowoli budowlanej może prowadzić również do  odpowiedzialności karnej. 

 

Za samowolę budowlaną uważane jest wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia, lub też pomimo sprzeciwu właściwego organu, odpowiadającego za wydanie zezwolenia budowlanego.

Samowola budowlana jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat zgodnie z art. 90 Prawa Budowlanego, a Kodeks Karny pozwala ścigać sprawcę. Co ważne samowola budowlana nie podlega przedawnieniu. O wysokości wymierzonej kary decyduje oczywiście sąd.

Sprawcą przestępstwa określonego w art. 90 Prawa budowlanego wcale nie musi być inwestor, nic bardziej mylnego ponieważ za sprawcę może zostać uznana każda osoba, która uczestniczyła w przestępstwie. Odpowiedzialność karną mogą ponieść osoby, które pomagały popełnić przestępstwo, bądź uczestniczyły w jego popełnieniu lub podżegały do jego popełnienia.

Wartym zwrócenia uwagi jest fakt, iż pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności karnej powinno w teorii następować automatycznie – organ nadzoru budowlanego wszczynający postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest zobowiązany do zawiadomienia prokuratora o prowadzeniu takiego postępowania, powinien także wskazać osobę, wobec której jest ono prowadzone. Wydanie decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym powinno skutkować niezwłocznym sporządzeniem i wniesieniem do sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy.

Wiktymologia, czyli jak nie stać się ofiarą?

Prawo karne jest bardzo rozległe, wiąże się z wieloma pokrewnymi dziedzinami zajmujących się również aspektami przestępstwa, przestępczości czy kary. Takimi dziedzinami nauki jest kryminologia, wiktymologia i kryminalistyka.

W niniejszym wpisie skupimy się na przybliżeniu Państwu jednej z wskazanych dziedzin – wiktymologii, czyli nauce o ofierze przestępstwa.

Znaczenia nazwy tej dziedziny możemy doszukiwać się w języku łacińskim gdzie victima oznacza ofiarę. Wiktymologia skupia się na zjawisku pokrzywdzenia przestępstwem i samym pokrzywdzonym. W szczególności zajmuje się na badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa, zwłaszcza ustaleniu czynników tworzących podatność na stanie się ofiarą przestępstwa oraz metod zapobiegania ewentualnej wiktymizacji.

Skutkiem przestępstwa jest wiktymizacja kryminalna, czyli wspomniane już wcześniej pokrzywdzenie przestępstwem.

Wyróżnia się najczęściej wiktymizację pierwotną, na którą składają się wszelkie negatywne skutki w sferze materialnej, psychicznej, społecznej i moralnej, które odczuwa ofiara przestępstwa.

Wyróżniamy także wiktymizację wtórną, która ma miejsce wówczas, kiedy ofiara przestępstwa doznaje kolejnej (wtórnej) krzywdy ze strony innych osób.

Należy wymienić także wiktymizację podwójną – jest to sytuacja kiedy ofiara przestępstwa popełnia przestępstwo i przyczynia się do wiktymizacji innych. Np. kobieta doznająca przemocy ze strony męża rani go. Zwróćmy uwagę także na wiktymizację wielokrotną kiedy to ofiara doświadcza wielu rodzajów przestępstw, popełnianych przez wielu sprawców.

Odnosząc się jednak do tytułowego pytania, warto zaznaczyć, że w literaturze wyróżnia się cztery podstawowe zadania, mające na celu uchronienie od stania się ofiarą oraz zwiększenie bezpieczeństwa społecznego. Wśród tych zadań kluczową rolę odgrywa powszechna edukacja w zakresie zagrożeń. Ważna jest także organizacja przestrzeni publicznej, by minimalizować ryzyko pojawiania się zachowań przestępczych, kolejną kwestią jest współpraca społeczeństwa ze służbami ochrony porządku publicznego oraz aktywizacja społeczności lokalnych w kierunku polepszania stanu bezpieczeństwa.

Przeciętny człowiek jest w stanie urzeczywistniać pierwsze z wymienionych, czyli może sam edukować się w zakresie rozpoznawania i odpowiedniego reagowania na zagrożenia.

Prawo zatarcia skazania, czyli czym jest prawo drugiej szansy

Część osób boryka się z wątpliwościami czy może określić siebie jako osobę niekaraną. Jeśli ktoś nigdy nie wszedł w konflikt z prawem to sprawa jest naturalnie oczywista, natomiast zagadnienie wymaga głębszego zastanowienia w przypadku gdy miało się doświadczenie z naruszeniem prawa.

Zatem czy np. wykroczenie drogowe kwalifikuje nas do grona osób karanych? Kim jest osoba karana?

Daną osobę nazywamy karaną w momencie gdy jej dane znajdują się w rejestrze skazanych. Krajowy Rejestr Karny (KRK) gromadzi dane osób prawomocnie skazane za przestępstwa, które szczegółowo wylicza Ustawa. Zatem odpowiadając na wcześniejsze pytanie - ukaranie za wykroczenie np. drogowe nie podlega wpisowi do KRK.

Niestety „brudna przeszłość” może uniemożliwiać resocjalizacje wielu osób. Z tego też względu powstała w polskim prawie instytucja zatarcia skazania. Skutkuje ona uznaniem, że skazanie uznaje się za niebyłe, a dane o skazaniu w KRK podlegają wykreśleniu.

Celem ustanowienia takiej instytucji są względy humanitarne, które nakazują aby osobie skazanej nie wypominać w nieskończoność faktu popełnienia czynu zabronionego i wymierzonej kary. Uwzględniając wskazania współczesnej kryminologii należy kierować się założeniem, iż karanie sprawcy nie powinno trwać „bez końca”, ponieważ upływ czasu powoduje, że w ludzkiej świadomości zaciera się uzmysłowienie o popełnionym czynie. Sam sprawca natomiast po odbyciu kary nie powinien pozostawać ze blizną przestępcy ponieważ oddala go to od społeczeństwa i rozpoczęcia „nowego życia”.

Zatarcie skazania umożliwienia osobie wobec której nastąpiło zatarcie rozpoczęcie życia „z czystą kartą”. Ta karta to zaświadczenie o niekaralności, wydawane przez KRK w całym kraju.

Zatarcie skazania następuje po upływie czasu odbycia kary wymierzonej za popełnione przestępstwo. Szczegółowo kwestia ta została uregulowana w Kodeksie Karnym – rozdział XII.

W jaki sposób można uznać ojcostwo?

Niestety sytuacja komplikuje się, gdy rodzice nie są w formalnym związku, a jedynie stanowią nieformalną parę. W takiej sytuacji ojciec dziecka jest zobowiązany w terminie 14 dni od narodzin do złożenia odpowiedniego oświadczenia w Urzędzie Stanu Cywilnego. 

Ostatnią sytuacją niestety najbardziej skomplikowaną jest uznanie ojcostwa przez sąd. Pozew w sprawie uznania ojcostwa może złożyć matka lub domniemany ojciec do momentu osiągnięcia przez dziecko 18 roku życia. W przypadku osiągnięcia pełnoletności przez dziecko ono samo może wnieść taki pozew do sądu. Na tej drodze rozstrzygnięcia sprawy niezbędne są dowody np. opinia lekarska, wynik badania DNA, zaświadczenia, zeznania świadków. 

Uznanie ojcostwa poprzez sąd często niesie za sobą kolejne kwestie np. nadanie nazwiska dziecku, zasądzenia alimentów, nadanie lub odebranie władzy rodzicielskiej, pokrycie wydatków matki w związku z ciążą i porodem.

(fot. http://www.ustal-ojcostwo.pl/ojcostwo-definicja/)

Kiedy mamy do czynienia z przestępczością białych kołnierzyków?

Problem przestępczości gospodarczej nie jest nowym zjawiskiem, istnieje od dawna. Jednak dawniej nie było ono tak zauważalne, wraz z rozwojem gospodarki rozwinęła się przestępczość. 

Warto zaznaczyć, że tytułowa przestępczość białych kołnierzyków jest jednym z rodzajów przestępczości gospodarczej. Oznacza ona działalność przestępczą prowadzoną przez osoby o wysokim statusie ekonomicznym, społecznym bądź zawodowym, które wykorzystują możliwości wynikające z tego statusu do dokonywania defraudacji, dopuszczają się korupcji, naruszania tajemnicy zawodowej, oszustw podatkowych, wykroczeń w dziedzinie konkurencji, czy też\ machinacji przetargowych. 

Najbardziej zagrożonymi sektorami są: paliwowy, tytoniowy, spirytusowy oraz bankowy. Dotyczy ona zarówno osób posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu prawa, ekonomii, bankowości czy rachunkowości, jak i osób wywodzących się z różnych środowisk społecznych, a także zorganizowanych grup przestępczych. Przestępczość białych kołnierzyków niesie za sobą ogromne straty w gospodarcze i budżecie państwa. Dla przykładu w 2013 r. policja wykryła 159 tys. przestępstw gospodarczych; 10 lat wcześniej - 147 tys. Warto mieć na uwadze fakt, że przestępczość ta niestety ciągle wzrasta.

(źródło: http://wyborcza.pl/1,91446,17233846,Rosnie_aktywnosc__bialych_kolnierzykow___MSW_opracowuje.html?disableRedirects=true)

(fot. http://nasygnale.pl/kat,1025341,title,Rosnie-aktywnosc-bialych-kolnierzykow-MSW-ma-plan,wid,17166446,wiadomosc.html?ticaid=61677c) 

Na czym polega opieka naprzemienna nad dzieckiem?

Rozwód to ciężki czas nie tylko dla małżonków, ale przede wszystkim dla dziecka. Najczęściej dzieje się tak, że po rozstaniu dziecko mieszka na stałe u jednego z rodziców. Z drugim widuje się dwa razy w tygodniu oraz co drugi weekend i święta. Taki rozkład uchodzi w naszym kraju za standard. Często jeden z rodziców w takim przypadku czuje się pokrzywdzony.

Alternatywnym sposobem opieki nad dzieckiem” jest opieka naprzemienna, zwana inaczej pieczą
wspólną. Polega ona na tym, że sąd przyznaje każdemu z rodziców równe prawo do opieki nad
dzieckiem, w efekcie czego przebywa ono przez połowę roku u jednego, a połowę u drugiego rodzica. W praktyce to wygląda tak, że dziecko zamieszkuje naprzemiennie 2 miesiące u matki i dwa miesiące u ojca.

Opieka naprzemienna stosowana jest od dawna w krajach Europy Zachodniej oraz USA. Polskie prawo rodzinne coraz częściej dopuszcza możliwość przydzielenie pieczy wspólnej. Nowelizacja kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz kodeksu postępowania cywilnego z dnia29 sierpnia 2015 wprowadziła do polskich przepisów taką możliwość. Mimo to sędziowie ciągle podchodzą dość nieufnie do tego typu rozwiązań.

Źródło:http://www.infor.pl/prawo/rozwody/rozwod-i-dziecko/702389,Naprzemienna-opieka-nad-dzieckiem-wady-i-zalety.htmlhttp://prawnik-na-macierzynskim.blog.pl/2013/10/10/opieka/

(fot. babyonline.pl)