Prawo zatarcia skazania, czyli czym jest prawo drugiej szansy

Część osób boryka się z wątpliwościami czy może określić siebie jako osobę niekaraną. Jeśli ktoś nigdy nie wszedł w konflikt z prawem to sprawa jest naturalnie oczywista, natomiast zagadnienie wymaga głębszego zastanowienia w przypadku gdy miało się doświadczenie z naruszeniem prawa.

Zatem czy np. wykroczenie drogowe kwalifikuje nas do grona osób karanych? Kim jest osoba karana?

Daną osobę nazywamy karaną w momencie gdy jej dane znajdują się w rejestrze skazanych. Krajowy Rejestr Karny (KRK) gromadzi dane osób prawomocnie skazane za przestępstwa, które szczegółowo wylicza Ustawa. Zatem odpowiadając na wcześniejsze pytanie - ukaranie za wykroczenie np. drogowe nie podlega wpisowi do KRK.

Niestety „brudna przeszłość” może uniemożliwiać resocjalizacje wielu osób. Z tego też względu powstała w polskim prawie instytucja zatarcia skazania. Skutkuje ona uznaniem, że skazanie uznaje się za niebyłe, a dane o skazaniu w KRK podlegają wykreśleniu.

Celem ustanowienia takiej instytucji są względy humanitarne, które nakazują aby osobie skazanej nie wypominać w nieskończoność faktu popełnienia czynu zabronionego i wymierzonej kary. Uwzględniając wskazania współczesnej kryminologii należy kierować się założeniem, iż karanie sprawcy nie powinno trwać „bez końca”, ponieważ upływ czasu powoduje, że w ludzkiej świadomości zaciera się uzmysłowienie o popełnionym czynie. Sam sprawca natomiast po odbyciu kary nie powinien pozostawać ze blizną przestępcy ponieważ oddala go to od społeczeństwa i rozpoczęcia „nowego życia”.

Zatarcie skazania umożliwienia osobie wobec której nastąpiło zatarcie rozpoczęcie życia „z czystą kartą”. Ta karta to zaświadczenie o niekaralności, wydawane przez KRK w całym kraju.

Zatarcie skazania następuje po upływie czasu odbycia kary wymierzonej za popełnione przestępstwo. Szczegółowo kwestia ta została uregulowana w Kodeksie Karnym – rozdział XII.