Odpowiedzialność karna za samowolę budowlaną

Rozpoczynając prace budowlane bez uprzedniego dokonania zgłoszenia lub pozwolenia na budowę w większości przypadków może skutkować to wszczęciem postępowania legalizacyjnego.

Można zdawać sobie sprawę, że wynikiem takiego postępowania będzie nałożenie obowiązku opłaty legalizacyjnej,  a nawet nakazanie rozbiórki dopiero co postawionego obiektu budowlanego.

Jednak rzadko kto zdaje sobie sprawę z tego, że realizacja samowoli budowlanej może prowadzić również do  odpowiedzialności karnej. 

 

Za samowolę budowlaną uważane jest wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia, lub też pomimo sprzeciwu właściwego organu, odpowiadającego za wydanie zezwolenia budowlanego.

Samowola budowlana jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat zgodnie z art. 90 Prawa Budowlanego, a Kodeks Karny pozwala ścigać sprawcę. Co ważne samowola budowlana nie podlega przedawnieniu. O wysokości wymierzonej kary decyduje oczywiście sąd.

Sprawcą przestępstwa określonego w art. 90 Prawa budowlanego wcale nie musi być inwestor, nic bardziej mylnego ponieważ za sprawcę może zostać uznana każda osoba, która uczestniczyła w przestępstwie. Odpowiedzialność karną mogą ponieść osoby, które pomagały popełnić przestępstwo, bądź uczestniczyły w jego popełnieniu lub podżegały do jego popełnienia.

Wartym zwrócenia uwagi jest fakt, iż pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności karnej powinno w teorii następować automatycznie – organ nadzoru budowlanego wszczynający postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest zobowiązany do zawiadomienia prokuratora o prowadzeniu takiego postępowania, powinien także wskazać osobę, wobec której jest ono prowadzone. Wydanie decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym powinno skutkować niezwłocznym sporządzeniem i wniesieniem do sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy.