Dobrowolne poddanie się karze

Jeżeli oskarżony sam wniesie o swoje ukaranie i nie będzie przedłużał postępowania, może starać się o złagodzenie kary. Nazywa się to dobrowolnym poddaniem się karze.


Wniosek można złożyć w każdej sprawie oprócz przypadku, w którym oskarżonemu zarzucono zbrodnię. W takim wniosku oskarżony proponuje dla siebie karę, jednak sąd może uznać propozycję oskarżonego za nieodpowiednią. Również wniosek nie zostaje uwzględniony, jeśli sprzeciwi mu się prokurator lub pokrzywdzony. Wniosek może być uwzględniony tylko pod warunkiem, że sąd uzna okoliczności sprawy za wyjaśnione. Taki wniosek może zostać złożony najpóźniej do zakończenie pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie.


Istnieje również możliwość skazania bez rozprawy. To środek, dzięki któremu oskarżony może szybko uzyskać wyrok skazujący. Decyzję o tym można podjąć już w trakcie postępowania przygotowawczego. Środek ten ma jednak zastosowanie tylko, gdy sprawa dotyczy przestępstwa zagrożonego karą nieprzekraczającą 10 lat pozbawienia wolności.

Pojęcie winy

Mimo że często na rozprawach słyszy się o winie i winnym, kodeks karny nie zawiera definicji winy. W doktrynie prawa karnego występują różne pojęcia winy: psychologia definiuje ją jako po prostu stosunek sprawcy do czynu, wyróżniając winę umyślną i nieumyślną.


Wina dzieli się na winę umyślną w zamiarze bezpośrednim, w zamiarze ewentualnym oraz na winę nieumyślną. Wina umyślna w zamiarze bezpośrednim występuje, gdy sprawca chce popełnić czyn zabroniony, z kolei wina umyślna w zamiarze ewentualnym występuje, gdy sprawca przewiduje możliwość popełnienia takiego czynu, jednak nadal się na to godzi. Wina nieumyślna to brak zamiaru popełnienia czynu zabronionego.


Z kolei okolicznościami wyłączającymi winę według prawa karnego są:

• niedojrzałość psychiczna i społeczna nieletnich,
  
• niepoczytalność,
  
• błąd.